Açık Erişim
Çalıştığı Kurum : Bilim ve Sanat Merkezi
Ekonomik Kriz ve Halk Tepkisi: Fas Sokak Gösterilerinin Analizi
https://doi.org/10.5281/zenodo.19233139 PDFSayfa : 99-109
Türkçe Özet
Bu makale, 2025 yılı Eylül–Ekim aylarında Fas’ta ortaya çıkan ve “GenZ 212” olarak adlandırılan gençlik temelli sokak gösterilerini analiz etmektedir. Çalışmanın temel amacı, bu hareketin ortaya çıkış nedenlerini, gençlerin siyasal ve sosyoekonomik taleplerini ve devletin protestolara verdiği tepkileri incelemektir. GenZ 212 hareketi; ekonomik kriz, gelir adaletsizliği, yoksulluk, yüksek enflasyon, işsizlik, yaygın yolsuzluk ve kamu hizmetlerindeki yetersizlikler gibi yapısal sorunlardan beslenmiştir. Agadir’de yaşanan ve sekiz kadının hayatını kaybettiği sağlık skandalı, gençler arasında biriken memnuniyetsizliği görünür kılan ve protestoları tetikleyen kritik bir olay olmuştur. Makale, Fas’ın monarşik siyasal yapısında Kralın yasama, yürütme ve yargı üzerindeki belirleyici konumuna rağmen, gençlik hareketlerinin siyasal gündemi etkileyebildiğini ortaya koymaktadır. Araştırmada, Instagram, Facebook, X, TikTok ve Discord gibi sosyal medya platformlarının gençlerin örgütlenmesinde ve kolektif siyasal bilincin oluşmasında merkezi bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Dijital mobilizasyon, protestoların kısa sürede ülke geneline yayılmasını sağlamıştır. Bulgular, GenZ 212 hareketinin Arap Baharı deneyimiyle benzerlikler taşıdığını ve Fas’ta demokratikleşme tartışmalarını yeniden canlandırdığını göstermektedir. Ayrıca hükümetin bütçe artışları ve seçim yasası reformları gibi adımları, gençlik hareketlerinin siyasal sistem üzerinde somut etkiler yaratabildiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Fas, Krallık, Meşruti Monarşi, GenZ 212, Kitlesel Gösteriler
Abstract
This article analyses the youth-led street protests that emerged in Morocco in September–October 2025, known as the ‘GenZ 212’ movement. The main objective of the study is to examine the reasons behind the emergence of this movement, the political and socio-economic demands of young people, and the state's response to the protests. The GenZ 212 movement was fuelled by structural problems such as economic crisis, income inequality, poverty, high inflation, unemployment, widespread corruption, and inadequate public services. The health scandal in Agadir, which claimed the lives of eight women, was a critical event that made the discontent among young people visible and triggered the protests. The article demonstrates that despite the King's decisive position over the legislative, executive, and judicial branches in Morocco's monarchical political structure, youth movements have been able to influence the political agenda. The study emphasises that social media platforms such as Instagram, Facebook, X, TikTok, and Discord play a central role in the organisation of young people and the formation of collective political consciousness. Digital mobilisation has enabled protests to spread rapidly across the country. Findings indicate that the GenZ 212 movement shares similarities with the Arab Spring experience and has reignited discussions on democratisation in Morocco. Furthermore, government measures such as budget increases and electoral law reforms demonstrate that youth movements can have tangible effects on the political system.
Keywords
Morocco, Kingdom, Constitutional Monarchy, GenZ 212, Mass Demonstrations